• Şriftin razmerini yekəlt
  • Nomral şrift
  • Şriftin razmerini azalt

Ruzi Əbdürrəhman oğlu Musayev (Pişnamazzadə)

E-mail Çap PDF

 

NEFTÇİ ALİM MUSAYEV RUZİ ƏBDÜRRƏHMAN OĞLU

ruzu_musayev

Texnika elmləri doktoru, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Geologiya və Geofizika İnstitunun sabiq şöbə rəhbəri Musayev Ruzi Əbdürrəhman oğlu, 1933-cü ildə Gəncə şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. Onun məktəb illəri məşəqqətli , olduqca çətin bir dövrdə,  II Dünya müharibəsi illərində keçib. Bu çətinliklər onun əzmini qıra bilməyib. O , 1940-cı ildə M. Qorki adına 1 saylı orta məktəbə daxil olub , 1950-ci ildə M.Ə. Sabir adına 5 saylı məktəbi qurtarıb. Həmin il M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Sənaye İnstitunun Neft , Mədən fakkültəsinə daxil olub və 1955-ci ildə həmin institutun “dağ mühəndisi” ixtisası üzrə bitirib. Bibiheybət neft-qaz çıxarma idarəsində , sonra isə Azərbaycan Dövlət Dağ Texniki Nəzarət Komitəsində işləyib.
R. Ə. Musayev neftçıxarma sənayesinin elmi inkişafında daha yaxından iştirak etmək və elmi işlə məşğul olmaq məqsədilə , 1961-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Dərin Neft və Qaz yataqları problemləri İnstitunda aspiranturaya daxil olub , 1965-ci ildə texnika elmləri namizədi və 1991-ci ildə isə, “texnika elmləri doktoru” , alimlik dərəcələrini almaq üçün dissertasiya müdafiə edib.
R. Musayev ömrünün 50 ildən çox hissəsini neft laylarında baş verən səthi molekulyar, kapilyar, neftin su ilə sıxışdırılma mexanizmini , layların neft veriminin , istismar və suvurucu quyuların məhsuldarlığının artırılmasına , layların və ətraf mühitin ekoloji çirklənməsi səbəblərinin araşdırılması məsələlərinə həsr edib .
R. Musayevin rəhbərliyi və iştirakı ilə kimyəvi maddə məhlullarının fiziki - kimyəvi, həmçinin  kapilyar xüsusiyyətləri hərtərəfli tədqiq edilib. O, ilk dəfə olaraq neft və neft məhsullarında həll olan səthi-fəal maddələrin səthi molekulyar xassələrini və bu maddə məhlulları ilə neft istehsal edən  suvurucu quyuların quyudibi sahəsinə təsir zamanı baş verən kimyəvi, fiziki – kimyəvi hadisələri tədqiq edib. Alınmış nəzəri , eksperimental və mədən sınaq tədqiqatları imkan verib ki, neft kimya və  neftayırma zavodlarının istehsalı olan təbii səthi fəal maddə məhlulları əsasında neft hasil edən quyuların , neftə görə verimini artırmaq üçün yeni texnologiyalar işlənsin və istehsalatda tətbiq olunsun. Bu işlənmiş texnologiyaların Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin neft-qazçıxarma İdarələrinin mədənlərində neft hasil edən quyularında tətbiqi onların neftə görə verimini artırmağa imkan verib .
SSR-i məkanı daxilində ilk dəfə olaraq, R . Musayevin fəal iştirakı ilə neftli layların qələvi məhlulu ilə neft verimini artırılması üçün tədqiqat işləri aparılmış və alınan nəticələrə əsasən , Kirovdağ neft yatağının birinci horizontunda mədən sınaq işləri aparılmış və alınan nəticələr əsasında bir neçə yeni təkmilləşdirilmiş üsullar təklif edilmişdir.
Layların neft verimini kimyəvi üsulla artırılması sayəsində R. Musayev həmkarları ilə birlikdə sərbəst və bağlı turşu xassəli maddələrin tətbiqi mümkünlüyünü tədqiq etmiş və alınan nəticələrə əsasən , neft laylarının neft verimini intensivləşdirilməsi üçün , bir neçə yeni texnologiya təklif etmişdir.
R. Musayevin digər istiqamətdə apardığı , elmi tədqiqat işləri əsasən , sulaşmaya məruz qalmış  istismar quyularında selektiv və qeyri-selektiv təcrid işlərini aparmaq üçün əmtəə və aralıq zavod məhsulları aşkar edilmiş , onların əsasında yeni texnologiyalar işlənmişdir. Bu texnologiyaların vaxtından əvvəl , sulaşmaya məruz qalmış istismar quyularında tətbiqi çox səmərəli olmuşdur.
Yüksək lay təzyiqinə malik olmayan neft hasil edən quyularda , kənar su axınına qarşı təcrid-təmir işləri aparmaq üçün də , R. Musayev labaratoriya və mədən – sınaq işləri aparmış , prinsipcə yeni üsul işlənmişdir. Təklif edilmiş bu üsul neft-qazçıxarma idarəsində öz geniş tətbiqini tapmışdır.

ruzu_musayev_
R. Musayev ilk dəfə olaraq fiziki təsir üsullarına aid olan sabit və dəyişən elektrik cərəyanı sahələrini çoxgilli neft laylarından neftin su və müxtəlif tipli kimyəvi maddə məhlulları ilə sıxışdırma mexanizminə , neftçıxarmanın texnoloji proseslərində geniş istifadə olunan müxtəlif tip səthi fəal maddələrinin adsorbisiya və desorbisiya dinamikasına , müxtəlif litoloji xüsusiyyətli layların məsaməlik və su ilə doyma kəmiyyətlərinə təsiri amilləri tədqiq etmişdir.
R. Musayev tərəfindən neft yataqlarının müxtəlif təsiretmə üsulları ilə işlənməsi nəticəsində layların çirklənməsi səbəblərini , neftlə çirklənmiş torpaq sahəsində baş verən fiziki-kimyəvi proseslər və neft məhsulları ilə çirklənmiş sahələrin təmizlənməsi məsələlərini də öyrənmişdir. Bu işlərin əksəriyyətindən alınmış nəticələr dəfələrlə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının mühüm elmi nəticələri siyahısına daxil edilmişdir.
R. Musayevin rəhbərliyi və bilavasitə iştirakı ilə işlənmiş yeni üsul və texnologiyalar Dövlət Neft Şirkətinin istehsalat sahələrində geniş miqyasda tətbiq edilmişdir.
R. Musayev 170 çap olunmuş elmi əsərin , 15 müəlliflik şəhadətnaməsinin və 10 təlimatın müəllifidir. Onun əsərləri neft sahəsində fəaliyyət göstərən alimlərə yaxşı məlumdur. O, elmi kadrların hazırlanmasına da böyük əmək sərf edib.
R. Ə. Musayev neft və qaz sənayesinə həsr olunmuş bir çox konfranslarda və simpoziumlarda elmi məruzələrlə çıxış edib .

 

AXTARIŞ

GİRİŞ

Paylaş


© 2011 - 2013. Hər hansı bir məlumatı, materialı və fotoşəkili administrasiyanın icazəsi olmadan istifadə etmək qeyri-qanuni hesab ediləcək və Azərbaycan Respublikasının Qanunlarına əsasən cəzalandırılacaqdır.
ankara escort