• Şriftin razmerini yekəlt
  • Nomral şrift
  • Şriftin razmerini azalt

Şeyx İbrahim Şeyxzamanlı (Qüdsi Gəncəvi)

E-mail Çap PDF

 

Şeyx İbrahim Şeyx Həsən oğlu Şeyxzamanlı 1816-cı ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. İlk təhsilini atasından almış sonra Gəncə mədrəsəsində oxumuşdur. Bir müddət mədrəsədə müəllim işləmişdir. Şeyx İbrahim eyni zamanda şair idi. Naseh və Qüdsi təxəllüsü ilə şerlər yazırdı. Firudin bəy Köçərli onun haqqında yazır: "Mәrhum Şeyx İbrahim Şeyx Hәsәn oğlu Şeyxzamanlı Gәncә şairlәrinin mәşhurundandır. Tәvәllüd edibdir Gәncәdә hicrәtin 1231-ci tarixindә, yüz sәnә bundan müqәddәm. Şeyx İbrahim tәlim alıbdır Gәncә Pişnamazı mәrhum Axund Molla Hüseyndәn. Mәlum ola ki, mәrhum Mirzә Fәtәli Axundzadə də hәmin bu müdәrrisdәn tәlim almışdır.

Şeyx İbrahimin әrәbcә vә farsca yaxşı biliyi var imiş vә müqtәdir türk şairlәrindәn birisi hesab olunur. Qüdsi müdәrrislik ilә vә bir tәrәfdәn Gәncә şәhәrinin yaxınlığında vaqe olan İmamzadeyi-İbrahim türbәsinin mütәvәlliliyi ilә güzәran edәrmiş. Hictərin 1255-dә tәәhhül edibdir. Belә rәvayәt olunur ki, hicrətin 1261-ci ilә kimi hәr sәnәdә bir qızı vücuda gәlir imiş. 1261-ci tarixdә (hicri) haqq-taala ona bir oğul kәramәt edibdir vә şair bundan ziyadә xoşhal olub, ona «Әli-Əkbәr» adı qoyubdur.

Şeyx İbrahimin bir tәxәllüsü dә «Naseh»dir vә bәzәn «Şeyx» dәki yazarmış. Qüdsinin gözәl qәzәllәri var. Onlardan bir parası türkcәdir, amma әsәrlәrinin çoxu farsi dilindәdir. Xacә Hafizin qәzәllәrinә timsal olaraq bir çox qәzәllәr inşad etmişdir. 

Qüdsi cәnabları Şiә-mәzhәb saliklәrindәndir. Gәncәnin müxtәsәr tarixçәsini general Lazarevin xahişinә görә, yazıbdır ki, onun müsәvvәdәsi әldәdir. Cümleyi-әşarı dağınıq surәtdә olduğu halda, eşitdiyimizә görә, hali-hәyatda olan oğlu Şeyx İsa hәzrәtlәri onları cәm etmәkdәdir. Ümidvar ki, tezliklә çapa verilsin.

Әşarından әlavә, «Tarixi-müqәddәs» kitabı dәxi tәrtib edibdir vә lakin mәrhumun bu әsәri dә hәnuz çap olunmayıbdır. Çap olunmamış divanı da vardır. Divanına daxil olan şerlәr vә qәzәllәr 150-dәn ziyadәdir. Cümlә qәzәllәri yeddi beytdәn ibarәtdir; artıq-әskiyi yoxdur. Әsәrlәri әlәlümum ülәma qisminin zәmminә vә ruhani sinfinin çirkin vә qәbih әmәllәrinә dair әsәrlәrdir.

Sabiqdә Gәncә şәhәrindә qәzavәt edibdir vә sonraları Gimnaziya mәktәbindә müәllim olubdur. Belә ki, Gәncәdә әvvәlinci әqaid vә türk dilinin müәllimi bu zat olubdur. Bәzi rәvayәtә görә, Şeyx İbrahimin Şeyx Nizami ilә qәrabәti var imiş.

Şeyx hәzrәtlәri ziyadә müttәqi vә dindar bir vücud olduğundan ülumi-ilahiyyәyә artıq bәlәdiyyatı var imiş vә Qurani-şәrifi әzbәr bilirmiş. İdareyi-ruhaniyyәdә Şeyx İbrahim rәqabәt imtahanı verәrkәn Qafqazın fәrman fәrması - namestniki knyaz Vorontsov hәzrәtlәri dә orada var imiş. Şeyxi-mәrhumun imtahan vaxtında izhar etdiyi elm vә kamalını müşahidә edib, ona afәrin vә tәhsin oxuyub, öz qızıl saatını da bәxş etmişdir.

Şeyx İbrahim hicrətin 1282-ci tarixdә Gәncәdә qәflәtәn vәfat edib; mәqbәrәsi İmamzadә qәbristanındadır. Şeyxi-mәrhum ziyadә ağıllı, zәkavәtli vә hafizәli möhtәrәm bir alim imiş". Şeyx İbrahim Qüdsi Gəncəvi 1869-cu ildə Gəncədə vəfat edib.

Şeyx İbrahim Fatma xanımla ailə qurmuşdur. Şeyx İsa adlı oğlu və 9 qızı olub.

 

AXTARIŞ

GİRİŞ

Paylaş


© 2011 - 2013. Hər hansı bir məlumatı, materialı və fotoşəkili administrasiyanın icazəsi olmadan istifadə etmək qeyri-qanuni hesab ediləcək və Azərbaycan Respublikasının Qanunlarına əsasən cəzalandırılacaqdır.
ankara escort